GENK (BE)

Aardbeving5 december 2019

Magnitude
1.6ML
Diepte
6.1km ± 1.3
Belgische tijd
01:07:222019-12-05
UTC
00:07:222019-12-05

Belangrijkste parameters

Magnitude en intensiteit

Twee getallen die vaak verward worden, met de waarden van deze aardbeving en van de catalogus van de Sterrenwacht.

Animatie wordt voorbereid…

1De magnitude: de grootte van de aardbeving

De magnitude (ML 1.6) meet de grootte van de aardbeving aan de bron, op basis van de amplitude van de golven die seismografen registreren: één waarde voor de hele aardbeving. Sinds 1985 heeft 70 % van de 3.122 aardbevingen met een magnitude in de catalogus van de Sterrenwacht een kleinere magnitude.

Animatie op basis van de pagina en de catalogus van de Sterrenwacht (tektonische aardbevingen sinds 1985, magnitudes ML of MW); verkorte beschrijvingen van de Europese macroseismische schaal EMS-98.

Datum en tijdstip2019-12-05 00:07:22 UTC
2019-12-05 01:07:22 Belgische tijd
MagnitudeML 1.6
Coördinaten van het epicentrum50.987° N, 5.539° E
Onzekerheid ± 0.6 km
Diepte van het hypocentrum6.1 ± 1.3 km
IdentificatieROB 8965

Bron van de gegevens : ROB (Royal Observatory of Belgium)
Laatste update : 2019-12-09 09:47:32 Belgische tijd

Locatiekaart

Waar en wanneer de aardbeving begon

De haard, het epicentrum en hun onzekerheden, met de waarden van deze aardbeving.

Animatie wordt voorbereid…

1Haard en epicentrum

Een aardbeving begint in de diepte, in de haard (of hypocentrum): hier op 6,1 km onder het oppervlak. Het punt aan het oppervlak er recht boven is het epicentrum (50.987° N, 5.539° E), dat de kaart toont.

Waarden van de pagina en van de catalogus van de Sterrenwacht (tektonische aardbevingen sinds 1985).

  • Epicentrum
  • Station dat de gebeurtenis registreerde

Macroseismische enquête

Hoe verloopt de macroseismische enquête?

Met de antwoorden op de vragenlijst ‘Heeft u een aardbeving gevoeld?’ voor deze aardbeving.

Animatie wordt voorbereid…

1Getuigenissen

Voor deze aardbeving kwamen 47 antwoorden op de online vragenlijst binnen, uit 4 gemeenten. Elk punt is een gemeente, groter naarmate ze meer antwoorden heeft; de verste, GRIMBERGEN, ligt op 82 km van het epicentrum, buiten het kader.

Animatie op basis van de antwoorden van deze aardbeving, met de berekening van de kaart en de grafiek op deze pagina (methode van de KSB).

Intensiteiten afgeleid uit de antwoorden op de online vragenlijst ‘Heeft u een aardbeving gevoeld?’, gegroepeerd per gemeente (deelgemeenten inbegrepen). De kaart en de grafiek tonen de intensiteit van elke gemeente.

Antwoorden
47
Gemeenten
4
Verst verwijderde gemeente
82km · GRIMBERGEN
Landen
België
Groepering
Tonen
Intensiteit van de gemeente (CII)
  • I
  • II
  • III
  • IV
  • V
  • VI
  • VII+
Antwoorden per gemeente
  • 3–4
  • 5–9
  • 10–19
  • 20–49
  • ≥ 50
  • Epicentrum

Antwoorden per intensiteit

IntensiteitAntwoorden
I5
II9
III17
IV13
V2
VI0
VII1
Totaal47

Intensiteit in functie van de afstand

  • Intensiteit van de gemeente (CII)

Binnenkomst van de antwoorden

Alle45 van 45 antwoorden (100 %)

  • Antwoorden op eenzelfde positie (afgerond op ongeveer 1 km):
  • 1
  • 10
  • 50
  • Epicentrum

Opgelet: de uit de enquête afgeleide intensiteiten zijn ruwe, niet-geverifieerde gegevens.

Opmerkingen en methode

Intensiteit van een gemeente of cel (CII, Community Internet Intensity) wordt als volgt berekend:

  • I als in geen enkel antwoord werd aangegeven dat de aardbeving werd gevoeld;
  • II–IX berekening vanaf 3 weerhouden antwoord(en): CII = 3,40 ln(CWS) − 4,38 (Wald et al., 1999), toegepast op de gewogen som (CWS) van de gemiddelde indexen van de antwoorden; minstens II indien gevoeld, hoogstens IX.

Weerhouden antwoorden (methode van de USGS, toegepast door de KSB): betrouwbaarheid van minstens 80, gegeven op de begane grond tot de 4de verdieping (of onbekende verdieping), zonder de antwoorden die meer dan twee standaardafwijkingen van het gemiddelde liggen. De index ‘gevoeld’ wordt gewogen met het antwoord op ‘Hebben anderen het gevoeld?’.

Verdeling per intensiteit: macroseismische intensiteit (MI) die voor elk antwoord is geregistreerd.

Cellen: vierkanten van 5 of 10 km van het Belgische Lambert 72-raster; elk antwoord op zijn gegeocodeerde adres of op het punt dat het op de kaart heeft geplaatst, anders in het centrum van zijn gemeente. De posities van de antwoorden worden alleen afgerond op ongeveer 1 km gepubliceerd, in ‘Binnenkomst van de antwoorden’. Celmethode: Van Noten et al. (2017), Solid Earth 8, 453–477, doi:10.5194/se-8-453-2017.

Binnenkomst van de antwoorden: verzendtijd van elk antwoord met een betrouwbaarheid van minstens 80, zonder dubbele antwoorden; positie afgerond op 0,01° (ongeveer 1 km), gegeocodeerd of anders in het centrum van de gemeente, waar dus meerdere antwoorden kunnen samenvallen. Antwoorden zonder bruikbare verzendtijd of zonder positie, niet getoond: 0.

Antwoorden gelezen op 2026-11-09 09:53.

Seismische activiteit in de omgeving

De bekende aardbevingen rond het epicentrum, volgens de catalogus van de Koninklijke Sterrenwacht van België.

Binnen 10 km van het epicentrum

13 andere aardbevingen in de catalogus sinds 1954. 2 daarvan vonden later plaats.

Laatste aardbevingen vóór deze

DatumPlaatsMagnitudeIntensiteitAfstand km
2013-04-27MUNSTERBILZEN (BE)ML 0.9–7.2
2009-11-10ZUTENDAAL (BE)ML 1.0–6.1
2009-08-05ZUTENDAAL (BE)ML 1.2–9.0
2009-08-05ZUTENDAAL (BE)ML 1.3–9.6
2009-08-05ZUTENDAAL (BE)ML 2.748.2

Sterkste bekende aardbevingen

DatumPlaatsMagnitudeIntensiteitAfstand km
1963-03-10GENK-ASML 3.552.0
2009-08-05ZUTENDAAL (BE)ML 2.748.2
2026-10-17GENK (BE)ML 2.1–1.8
1986-10-27GENKML 2.0–4.4
1987-09-20DIEPENBEEKML 1.9–3.1

Gemeente Genk

6 andere aardbevingen in de catalogus sinds 1963. Eén daarvan vond later plaats.

Laatste aardbevingen vóór deze

DatumPlaatsMagnitudeIntensiteitAfstand km
2013-04-27MUNSTERBILZEN (BE)ML 0.9–7.2
1987-09-20DIEPENBEEKML 1.9–3.1
1987-01-21HOUTHALENML 1.7–6.4
1986-10-27GENKML 2.0–4.4
1963-03-10GENK-ASML 3.552.0

Sterkste bekende aardbevingen

DatumPlaatsMagnitudeIntensiteitAfstand km
1963-03-10GENK-ASML 3.552.0
2026-10-17GENK (BE)ML 2.1–1.8
1986-10-27GENKML 2.0–4.4
1987-09-20DIEPENBEEKML 1.9–3.1
1987-01-21HOUTHALENML 1.7–6.4
Opmerkingen en methode

Tektonische en geïnduceerde aardbevingen uit de catalogus van de Sterrenwacht, vermoedelijke inbegrepen; steengroeveontploffingen, explosies en andere gebeurtenissen worden niet meegeteld. Epicentrale afstanden op de WGS84-ellipsoïde.

Gemeente: gemeentegrenzen van 2025 (Statbel), toegepast op alle aardbevingen, ook die van vóór de fusie van de gemeenten. Voor een epicentrum buiten België wordt alleen de cirkelvormige zone gegeven. De naam van elke aardbeving is die uit de catalogus: hij kan een plaats in de buurt van het epicentrum aanduiden.

Magnitude: die van de fiche van elke aardbeving (bij voorkeur ML, anders MW of MS); magnitudes van verschillende types worden zonder omrekening vergeleken.

De epicentra van historische aardbevingen zijn slechts op enkele kilometers nauwkeurig bekend, soms minder: of ze tot de zone behoren is indicatief. Kleine aardbevingen worden pas geregistreerd naarmate het stationsnetwerk uitgebreid werd: de oude aardbevingen in de zone zijn vooral de sterkste, en de recente activiteit lijkt frequenter.

Aankomsttijden op de stations

Hoe wordt een aardbeving gelokaliseerd?

Met de P- en S-golven gemeten voor deze aardbeving.

Animatie wordt voorbereid…

1Twee golven vertrekken uit de haard

Op het moment van de aardbeving vertrekken twee golven uit de haard, op 6,1 km diepte. De P-golf, de snelste, gaat ongeveer 6 km/s; de S-golf ongeveer 3,4 km/s. Dat zijn de gemiddelde snelheden die het best overeenkomen met de metingen van deze aardbeving.

Animatie op basis van de gemeten aankomsten van deze aardbeving en de snelheden van de grafiek; alleen stations op minder dan 120 km worden getoond, de cirkels zijn aan het oppervlak getekend.

Elk station registreert eerst de P-golf, de snelste, en daarna de S-golf. Hoe verder het station van het epicentrum ligt, hoe later de golven er aankomen en hoe groter het verschil tussen beide wordt.

Stations
34
Epicentrale afstand
15.5 – 184.2km
Gemiddelde snelheid, P-golf
6.0km/s
Gemiddelde snelheid, S-golf
3.4km/s
  • P-golf
  • S-golf
  • Aan de metingen aangepaste curve
Opmerkingen en methode

Curven: looptijd van een directe golf in een homogeen medium. De snelheid van elke golf en een verschuiving van de oorsprongstijd, dezelfde voor beide, zijn met de kleinste-kwadratenmethode aan de metingen aangepast. Hypocentrum op 6.1 km diepte. P-golf: 28 metingen, kwadratisch gemiddelde afwijking 0.28 s. S-golf: 22 metingen, kwadratisch gemiddelde afwijking 0.83 s.

Stations op meer dan 120 km blijven buiten de aanpassing: de eerste golven die ze bereiken, hebben onder de korst gereisd, door de mantel, waar ze zich sneller voortplanten.

Tabel van de metingen

Metingen op de stations

Aankomsten van de P- en S-golven en bodemverplaatsing gemeten op elk station. Klik op een kolomtitel om de volgorde te wijzigen.

km°UTCUTCsnm
Belgisch seismisch netwerk (Koninklijke Sterrenwacht van België)26 stations
OPTBOpitter15.52600:07:24.67+2.46 s00:07:27.53+5.32 s2.86–
OPTOpitter15.52600:07:24.85+2.64 s00:07:27.60+5.39 s2.75–
EBNEben-Emael23.315500:07:26.15+3.94 s00:07:29.27+7.06 s3.1296.3
LCHLa Chartreuse38.917400:07:28.91+6.70 s00:07:33.84+11.63 s4.9354.6
MOLTMol40.530900:07:29.43+7.22 s00:07:34.24+12.03 s4.8124.8
DSLSDessel42.931000:07:29.70+7.49 s00:07:34.88+12.67 s5.18–
STISart Tilman45.017800:07:30.04+7.83 s–––
MEMSMembach53.614200:07:31.14+8.93 s–––
MEMHMembach53.614200:07:31.31+9.10 s00:07:38.03+15.82 s6.729.8
MRGMont Rigi65.114400:07:33.25+11.04 s00:07:41.32+19.11 s8.07–
CLAClavier65.419500:07:33.68+11.47 s00:07:41.61+19.40 s7.9314.6
HOUHouvegnez77.715500:07:35.66+13.45 s00:07:48.26+26.05 s12.60–
TGATangissart83.324000:07:36.09+13.88 s00:07:45.85+23.64 s9.76–
UCCBUccle85.625600:07:36.16+13.95 s–––
MRDMaredsous93.721600:07:38.09+15.88 s00:07:49.91+27.70 s11.8210.2
RCHRochefort95.219400:07:38.86+16.65 s00:07:49.85+27.64 s10.9912.6
RQRRonquières101.924600:07:38.94+16.73 s–––
KLBKalborn106.615800:07:40.22+18.01 s00:07:54.01+31.80 s13.7915.9
SKQSteenkerque109.525000:07:40.36+18.15 s00:07:53.79+31.58 s13.4314.0
BRQBracquegnies113.924100:07:41.10+18.89 s–––
DOUDourbes119.721400:07:42.84+20.63 s00:07:56.21+34.00 s13.3710.4
LESLessines123.325600:07:42.79+20.58 s00:07:56.12+33.91 s13.33–
VIAVianden126.115800:07:43.83+21.62 s00:07:58.80+36.59 s14.97–
BOUBougnies130.824000:07:44.67+22.46 s–––
WLFWalferdange153.516300:07:48.07+25.86 s00:08:06.50+44.29 s18.43–
OSTBOostende184.228000:07:52.38+30.17 s00:08:12.76+50.55 s20.385.3
Seismisch netwerk van Bensberg (Universiteit van Keulen, Duitsland)5 stations
DREDreilägerbach60.812600:07:32.48+10.27 s00:07:39.70+17.49 s7.22–
KLLKalltalsperre66.312500:07:33.35+11.14 s00:07:40.96+18.75 s7.61–
STBSteinbachtalsperre101.611500:07:39.21+17.00 s00:07:50.84+28.63 s11.63–
HILHillesheim111.713300:07:41.08+18.87 s00:07:55.01+32.80 s13.93–
HOBHohbusch126.08900:07:42.60+20.39 s00:07:58.27+36.06 s15.67–
Nederlands seismisch netwerk (KNMI)2 stations
VKBValkenburg21.812800:07:25.83+3.62 s00:07:28.93+6.72 s3.10–
HGNHeimansgroeve37.213200:07:28.43+6.22 s00:07:33.10+10.89 s4.67–
VITO (Mol)1 station
MOL2AMol40*–00:07:28.93+6.72 s–––

* Afstand uit de catalogus, afgerond op de kilometer: de coördinaten van het station ontbreken erin.

Heeft u een aardbeving gevoeld?Het invullen van de enquête duurt maar enkele minuten. Elke getuigenis helpt de seismologen de effecten van de aardbeving te beoordelen.
Naar de enquête