De seismische wereldbol
De aardbevingen van de hele wereld op een wereldbol die u kunt draaien, met de grenzen van de tektonische platen. Kies een aardbeving om haar golven door de aarde te zien lopen tot aan het station in Ukkel.
De wereldbol wordt geladen…
193 aardbevingen
Sleep om de wereldbol te draaien, gebruik het scrollwiel of twee vingers om te zoomen en kies dan een aardbeving.
Bron: Euro-Mediterraan Seismologisch Centrum (EMSC-CSEM, seismicportal.eu). Gegevens van het EMSC, niet nagekeken door de Sterrenwacht. Gegevens gelezen op 11 november 2026 om 00:33. · Databeleid
Wat de golven tonen
P-golven (drukgolven) zijn het snelst: ze doorkruisen de hele aarde, ook haar vloeibare kern, en komen als eerste aan.
S-golven (schuifgolven) zijn trager: op 3 300 km van het epicentrum komen ze ongeveer vijf minuten na de P-golven aan. Ze gaan niet door de buitenkern, die vloeibaar is.
Rayleighgolven lopen langs het aardoppervlak. Ze zijn het traagst, maar op grote afstand zijn ze op een seismogram vaak het sterkst.
Tussen ongeveer 98° en 144° van het epicentrum (11 000 tot 16 000 km) komt geen enkele directe P-golf aan: de kern buigt ze af. Dankzij deze schaduwzone kon Beno Gutenberg in 1913 de diepte van de kern meten; de zwakke golven die er toch aankomen, brachten Inge Lehmann in 1936 tot de ontdekking van de binnenkern.
Een golffront vervaagt waar de verwachte golf zwakker wordt dan de achtergrondruis van een station zoals Ukkel.
Bronnen en methode
Aardbevingen: Euro-Mediterraan Seismologisch Centrum (EMSC-CSEM), gegevens niet nagekeken door de Sterrenwacht. Looptijden van de ruimtegolven: model IASP91 (Kennett en Engdahl, 1991), tabellen berekend met TauP (ObsPy). Rayleighgolven: groepssnelheden van het model GDM52 (Ekström, 2011), langs elk traject. Plaatgrenzen: model PB2002 (Bird, 2003). Landen: Natural Earth. De fronten tonen waar elke golf op een bepaald moment aan het oppervlak aankomt, niet haar amplitude; correcties voor de afplatting en de heterogeniteit van de aarde zijn niet meegerekend (enkele seconden).