Koninklijke Sterrenwacht van BelgiëSeismologie & Gravimetrie
NL
Aardbeving gevoeld?

Seismologie

Gravimetrie

Onderzoek

De afdeling

FAQ

Heeft u een aardbeving gevoeld?

MORLANWELZ-MARIEMONT

Aardbeving16 januari 1966Speciale pagina

Magnitude
4.4ML
Diepte
2.1km ± 0.9
Max. int.
7
Belgische tijd
13:32:501966-01-16
UTC
12:32:501966-01-16

8 historische teksten over deze aardbeving

Belangrijkste parameters

Magnitude en intensiteit

Twee getallen die vaak verward worden, met de waarden van deze aardbeving en van de catalogus van de Sterrenwacht.

Animatie wordt voorbereid…

1De magnitude: de grootte van de aardbeving

De magnitude (ML 4.4) meet de grootte van de aardbeving aan de bron, op basis van de amplitude van de golven die seismografen registreren: één waarde voor de hele aardbeving. Sinds 1985 heeft 99 % van de 3.122 aardbevingen met een magnitude in de catalogus van de Sterrenwacht een kleinere magnitude.

Animatie op basis van de pagina en de catalogus van de Sterrenwacht (tektonische aardbevingen sinds 1985, magnitudes ML of MW); verkorte beschrijvingen van de Europese macroseismische schaal EMS-98.

Datum en tijdstip1966-01-16 12:32:50 UTC
1966-01-16 13:32:50 Belgische tijd
MagnitudeML 4.4
Coördinaten van het epicentrum50.466° N, 4.293° E
Onzekerheid ± 1.8 km
Maximale intensiteit7
Diepte van het hypocentrum2.1 ± 0.9 km
IdentificatieROB 589

Bron van de gegevens : ROB (Royal Observatory of Belgium)
Laatste update : 2026-06-05 11:59:42 Belgische tijd

Locatiekaart

Waar en wanneer de aardbeving begon

De haard, het epicentrum en hun onzekerheden, met de waarden van deze aardbeving.

Animatie wordt voorbereid…

1Haard en epicentrum

Een aardbeving begint in de diepte, in de haard (of hypocentrum): hier op 2,1 km onder het oppervlak. Het punt aan het oppervlak er recht boven is het epicentrum (50.466° N, 4.293° E), dat de kaart toont.

Waarden van de pagina en van de catalogus van de Sterrenwacht (tektonische aardbevingen sinds 1985).

  • Epicentrum
  • Station dat de gebeurtenis registreerde

Speciale informatiepagina

Alle speciale pagina’s

Algemene informatie

Een maand na de aardbeving van 15 december 1965 werd de Centrumregio opnieuw opgeschrikt door een aardbeving met intensiteit VII. Deze werd enkele uren voorafgegaan door twee voorschokken.

Naschokken

Deze aardbeving werd gevolgd door ongeveer dertig naschokken met een intensiteit kleiner dan II tot III. Deze naschokken hielden aan tot in maart 1966.

Documents

  • “Mécanisme au foyer des tremblements de terre et contraintes tectoniques: le cas de la zone intraplaque belge” par Camelbeeck,Thierry

Macroseismische intensiteiten

Intensiteiten per gemeente, beoordeeld door de seismologen van de Koninklijke Sterrenwacht op basis van de officiële vragenlijsten die naar de gemeenten werden gestuurd, ontvangen brieven, de pers en gepubliceerde studies. Ze vormen de Belgische traditionele macroseismische databank (BTM).

Intensiteitspunten
894
Maximale intensiteit
VII
Verst verwijderde gemeente
79km · AVERBODE
Kwaliteit van de bronnen
A
Tonen
Maximale intensiteit (Imax), EMS-98
  • I
  • II
  • III
  • IV
  • V
  • VI
  • VII+
  • Epicentrum

Punten per intensiteit

IntensiteitPunten
I774
II37
III42
IV24
V13
VI3
VII1
Totaal894

Gemeenten beoordeeld met een interval (Imin < Imax): 3. Wisselen tussen Imin en Imax toont de spreiding van de beoordeling.

Lijst van de punten (894)

Bronnen van de intensiteiten

BronPunten
Officiële vragenlijst van de KSB, versie 4894

Puntenset gepubliceerd door Camelbeeck T, Van Noten K, Lecocq T, Hendrickx M (2022). The damaging character of shallow 20th century earthquakes in the Hainaut coal area (Belgium). Solid Earth 13, 469-495. doi:10.5194/se-13-469-2022
Belgische traditionele macroseismische databank: Neefs B, Van Noten K, Vanneste K, Camelbeeck T (2025). The Belgian traditional macroseismic (BTM) database of the twentieth century. Journal of Seismology 29, 1005–1036. doi:10.1007/s10950-024-10266-9
Dataset: Neefs B, Van Noten K, Vanneste K, Camelbeeck T (2024). The Belgian Traditional Macroseismic (BTM) Database of the 20th Century [data set]. Royal Observatory of Belgium. doi:10.24414/2b5w-j029

Opmerkingen en methode

Voor elke gemeente een beoordeling op de Europese macroseismische schaal EMS-98: minimale en maximale intensiteit (Imin, Imax), gelijk of een interval (III–IV) dat de spreiding van de getuigenissen in de gemeente weergeeft, ‘F’ wanneer de aardbeving gevoeld werd zonder dat een graad kon worden toegekend.

Seismische activiteit in de omgeving

De bekende aardbevingen rond het epicentrum, volgens de catalogus van de Koninklijke Sterrenwacht van België.

Binnen 10 km van het epicentrum

75 andere aardbevingen in de catalogus sinds 1931. 64 daarvan vonden later plaats. Naar magnitude is ze de 2e sterkste van de 73 aardbevingen met bekende magnitude in de omgeving.

Laatste aardbevingen vóór deze

DatumPlaatsMagnitudeIntensiteitAfstand km
1966-01-16MORLANWELZ-MARIEMONTML 3.851.8
1966-01-16MORLANWELZ-MARIEMONTML 2.754.1
1957-11-21LA LOUVIEREMWH 2.837.5
1957-11-21LA LOUVIEREMWH 3.037.5
1952-04-09LA LOUVIEREMWH 3.038.7

Sterkste bekende aardbevingen

DatumPlaatsMagnitudeIntensiteitAfstand km
1967-03-28CARNIERESML 4.572.6
1966-01-16Deze aardbevingML 4.47–
1968-08-13LA LOUVIEREML 4.164.8
1966-01-16MORLANWELZ-MARIEMONTML 3.851.8
1966-03-20TRAZEGNIESML 3.8–5.4

Gemeente Chapelle-lez-Herlaimont

9 andere aardbevingen in de catalogus sinds 1931. 8 daarvan vonden later plaats. Het is de sterkste bekende aardbeving in de gemeente.

Laatste aardbevingen vóór deze

DatumPlaatsMagnitudeIntensiteitAfstand km
1931-05-28CHAPELLE-LEZ-HERLAIMONTMWH 2.241.1

Sterkste bekende aardbevingen

DatumPlaatsMagnitudeIntensiteitAfstand km
1966-01-16Deze aardbevingML 4.47–
1982-09-14CARNIERESML 3.444.0
1966-03-19HAINAUT (BE)MW 3.0–3.2
1966-05-05HAINAUT (BE)MW 3.0–1.2
1968-09-23HAINE-SAINT-PIERREML 2.943.0
Opmerkingen en methode

Tektonische en geïnduceerde aardbevingen uit de catalogus van de Sterrenwacht, vermoedelijke inbegrepen; steengroeveontploffingen, explosies en andere gebeurtenissen worden niet meegeteld. Epicentrale afstanden op de WGS84-ellipsoïde.

Gemeente: gemeentegrenzen van 2025 (Statbel), toegepast op alle aardbevingen, ook die van vóór de fusie van de gemeenten. Voor een epicentrum buiten België wordt alleen de cirkelvormige zone gegeven. De naam van elke aardbeving is die uit de catalogus: hij kan een plaats in de buurt van het epicentrum aanduiden.

Magnitude: die van de fiche van elke aardbeving (bij voorkeur ML, anders MW of MS); magnitudes van verschillende types worden zonder omrekening vergeleken.

De epicentra van historische aardbevingen zijn slechts op enkele kilometers nauwkeurig bekend, soms minder: of ze tot de zone behoren is indicatief. Kleine aardbevingen worden pas geregistreerd naarmate het stationsnetwerk uitgebreid werd: de oude aardbevingen in de zone zijn vooral de sterkste, en de recente activiteit lijkt frequenter.

Aankomsttijden op de stations

Elk station registreert eerst de P-golf, de snelste, en daarna de S-golf. Hoe verder het station van het epicentrum ligt, hoe later de golven er aankomen en hoe groter het verschil tussen beide wordt.

Stations
31
Epicentrale afstand
37.1 – 881.2km
  • P-golf
  • S-golf

Tabel van de metingen

Metingen op de stations

Aankomsten van de P- en S-golven en bodemverplaatsing gemeten op elk station. Klik op een kolomtitel om de volgorde te wijzigen.

km°UTCUTCs
Belgisch seismisch netwerk (Koninklijke Sterrenwacht van België)3 stations
UCCH1VUccle37.1712:32:56.50+5.97 s––
UCCH1HUccle37.17–12:33:01.00+10.47 s–
DOUDourbes46.515212:32:59.10+8.57 s12:33:04.70+14.17 s5.60
Netwerk LDG13 stations
CDFChamp du feu162.811612:33:37.20+46.67 s––
HAUHAUDOMPRE311.915112:33:35.40+44.87 s––
GBFGrand Ballon350.814312:33:40.80+50.27 s––
LORLORMES357.018512:33:40.70+50.17 s––
SSCSaint-Sauveur381.123812:33:44.00+53.47 s––
SSFSaint-Saulge383.018912:33:43.00+52.47 s––
LBFLES BUTEAUX387.918412:33:44.40+53.87 s––
FLNLa Foliniere393.624312:33:45.60+55.07 s––
GRRGorron439.224012:33:50.80+60.27 s––
TCFToulx Ste Croix489.519912:33:31.00+40.47 s––
SPFSt-Paul-en-Foret788.716612:34:34.30+103.77 s––
LRGLorgues795.116812:34:34.80+104.27 s12:35:53.90+183.37 s79.10
LMRLa Mourre810.516712:34:36.40+105.87 s––
Netwerk STR4 stations
STRStrasbourg327.112812:33:38.10+47.57 s12:34:14.00+83.47 s35.90
LNSLANSLEVILLARD608.016012:34:12.70+82.17 s12:35:20.70+150.17 s68.00
MNYMONTEYNARD621.017012:34:14.00+83.47 s12:35:20.50+149.97 s66.50
BDBBagneres-Bigorre881.220312:34:41.40+110.87 s12:36:18.00+207.47 s96.60
Bundesanstalt für Geowissenschaften und Rohstoffe (Duitsland)1 station
CLLCollm619.67812:34:14.00+83.47 s12:35:09.00+138.47 s55.00
British Geological Survey (Verenigd Koninkrijk)1 station
ESKESKDALEMUIR738.232012:34:26.90+96.37 s12:35:39.20+168.67 s72.30
Seismisch netwerk van Bensberg (Universiteit van Keulen, Duitsland)1 station
BNSBensberg211.07412:33:22.60+32.07 s12:33:50.50+59.97 s27.90
Nederlands seismisch netwerk (KNMI)1 station
HEEprox. Heerlen128.16812:33:14.40+23.87 s––
Netwerk JEN1 station
MOXMoxa519.18512:34:01.50+70.97 s––
Netwerk KEW1 station
KEWKew342.2291–12:34:18.50+87.97 s–
Netwerk KRL1 station
KRLKarlsruhe338.111712:33:45.20+54.67 s12:34:19.50+88.97 s34.30
Netwerk LEDBW1 station
FELFeldberg395.613512:33:46.50+55.97 s––
Netwerk PRU1 station
KHCKasperske Hory684.39912:34:23.00+92.47 s––
Netwerk STU1 station
RAVRavensburg489.512512:33:58.40+67.87 s––
Netwerk niet opgegeven1 station
STUSTUTTGART401.111612:33:46.40+55.87 s––
Heeft u een aardbeving gevoeld?Het invullen van de enquête duurt maar enkele minuten. Elke getuigenis helpt de seismologen de effecten van de aardbeving te beoordelen.
Naar de enquête