Koninklijke Sterrenwacht van BelgiëSeismologie & Gravimetrie
NL
Aardbeving gevoeld?

Seismologie

Gravimetrie

Onderzoek

De afdeling

FAQ

Heeft u een aardbeving gevoeld?

VOERENDAAL (NL)

Aardbeving23 juni 2001

Magnitude
3.9ML
Diepte
6.8km ± 1.2
Max. int.
5
Belgische tijd
03:40:032001-06-23
UTC
01:40:032001-06-23

Belangrijkste parameters

Magnitude en intensiteit

Twee getallen die vaak verward worden, met de waarden van deze aardbeving en van de catalogus van de Sterrenwacht.

Animatie wordt voorbereid…

1De magnitude: de grootte van de aardbeving

De magnitude (ML 3.9) meet de grootte van de aardbeving aan de bron, op basis van de amplitude van de golven die seismografen registreren: één waarde voor de hele aardbeving. Sinds 1985 heeft 99 % van de 3.122 aardbevingen met een magnitude in de catalogus van de Sterrenwacht een kleinere magnitude.

Animatie op basis van de pagina en de catalogus van de Sterrenwacht (tektonische aardbevingen sinds 1985, magnitudes ML of MW); verkorte beschrijvingen van de Europese macroseismische schaal EMS-98.

Datum en tijdstip2001-06-23 01:40:03 UTC
2001-06-23 03:40:03 Belgische tijd
MagnitudeML 3.9
Coördinaten van het epicentrum50.876° N, 5.920° E
Onzekerheid ± 0.6 km
Maximale intensiteit5
Diepte van het hypocentrum6.8 ± 1.2 km
IdentificatieROB 1529

Bron van de gegevens : ROB (Royal Observatory of Belgium)
Laatste update : 2024-09-16 14:49:17 Belgische tijd

Locatiekaart

Waar en wanneer de aardbeving begon

De haard, het epicentrum en hun onzekerheden, met de waarden van deze aardbeving.

Animatie wordt voorbereid…

1Haard en epicentrum

Een aardbeving begint in de diepte, in de haard (of hypocentrum): hier op 6,8 km onder het oppervlak. Het punt aan het oppervlak er recht boven is het epicentrum (50.876° N, 5.920° E), dat de kaart toont.

Waarden van de pagina en van de catalogus van de Sterrenwacht (tektonische aardbevingen sinds 1985).

  • Epicentrum
  • Station dat de gebeurtenis registreerde

Macroseismische intensiteiten

Intensiteiten per gemeente, beoordeeld door de seismologen van de Koninklijke Sterrenwacht op basis van de officiële vragenlijsten die naar de gemeenten werden gestuurd, ontvangen brieven, de pers en gepubliceerde studies. Ze vormen de Belgische traditionele macroseismische databank (BTM).

Intensiteitspunten
59
Maximale intensiteit
IV–V
Verst verwijderde gemeente
44km · FLEMALLE
Kwaliteit van de bronnen
B
Tonen
Maximale intensiteit (Imax), EMS-98
  • I
  • II
  • III
  • IV
  • V
  • VI
  • VII+
  • Epicentrum

Punten per intensiteit

IntensiteitPunten
I31
II3
III8
IV15
V2
Totaal59

Gemeenten beoordeeld met een interval (Imin < Imax): 22. Wisselen tussen Imin en Imax toont de spreiding van de beoordeling.

Lijst van de punten (59)

Bronnen van de intensiteiten

BronPunten
Officiële vragenlijst van de KSB, versie 659

Belgische traditionele macroseismische databank: Neefs B, Van Noten K, Vanneste K, Camelbeeck T (2025). The Belgian traditional macroseismic (BTM) database of the twentieth century. Journal of Seismology 29, 1005–1036. doi:10.1007/s10950-024-10266-9
Dataset: Neefs B, Van Noten K, Vanneste K, Camelbeeck T (2024). The Belgian Traditional Macroseismic (BTM) Database of the 20th Century [data set]. Royal Observatory of Belgium. doi:10.24414/2b5w-j029

Opmerkingen en methode

Voor elke gemeente een beoordeling op de Europese macroseismische schaal EMS-98: minimale en maximale intensiteit (Imin, Imax), gelijk of een interval (III–IV) dat de spreiding van de getuigenissen in de gemeente weergeeft, ‘F’ wanneer de aardbeving gevoeld werd zonder dat een graad kon worden toegekend.

Alleen Belgische gemeenten staan in de BTM-databank. Punten van de KSB-databank buiten dit gebied (buitenland), niet getoond: 3.

Seismische activiteit in de omgeving

De bekende aardbevingen rond het epicentrum, volgens de catalogus van de Koninklijke Sterrenwacht van België.

Binnen 10 km van het epicentrum

127 andere aardbevingen in de catalogus sinds 1967. 95 daarvan vonden later plaats. Het is de sterkste bekende aardbeving in de omgeving.

Laatste aardbevingen vóór deze

DatumPlaatsMagnitudeIntensiteitAfstand km
2001-06-20VOERENDAAL (NL)ML 2.3–0.6
2001-06-16NUTH (NL)ML 1.2–0.5
2001-06-16NUTH (NL)ML 2.4–0.7
2001-03-10HEERLEN (NL)ML 2.3–0.7
2001-03-07NUTH (NL)ML 3.140.9

Sterkste bekende aardbevingen

DatumPlaatsMagnitudeIntensiteitAfstand km
2001-06-23Deze aardbevingML 3.95–
2001-06-23VOERENDAAL(NL)ML 3.641.0
1988-10-17GULPEN (NL)ML 3.447.5
2001-06-23VOERENDAAL (NL)ML 3.230.9
1985-12-07VOERENDAAL (NL)ML 3.1–2.0
Opmerkingen en methode

Tektonische en geïnduceerde aardbevingen uit de catalogus van de Sterrenwacht, vermoedelijke inbegrepen; steengroeveontploffingen, explosies en andere gebeurtenissen worden niet meegeteld. Epicentrale afstanden op de WGS84-ellipsoïde.

Gemeente: gemeentegrenzen van 2025 (Statbel), toegepast op alle aardbevingen, ook die van vóór de fusie van de gemeenten. Voor een epicentrum buiten België wordt alleen de cirkelvormige zone gegeven. De naam van elke aardbeving is die uit de catalogus: hij kan een plaats in de buurt van het epicentrum aanduiden.

Magnitude: die van de fiche van elke aardbeving (bij voorkeur ML, anders MW of MS); magnitudes van verschillende types worden zonder omrekening vergeleken.

De epicentra van historische aardbevingen zijn slechts op enkele kilometers nauwkeurig bekend, soms minder: of ze tot de zone behoren is indicatief. Kleine aardbevingen worden pas geregistreerd naarmate het stationsnetwerk uitgebreid werd: de oude aardbevingen in de zone zijn vooral de sterkste, en de recente activiteit lijkt frequenter.

Aankomsttijden op de stations

Hoe wordt een aardbeving gelokaliseerd?

Met de P- en S-golven gemeten voor deze aardbeving.

Animatie wordt voorbereid…

1Twee golven vertrekken uit de haard

Op het moment van de aardbeving vertrekken twee golven uit de haard, op 6,8 km diepte. De P-golf, de snelste, gaat ongeveer 6,3 km/s; de S-golf ongeveer 3,5 km/s. Dat zijn de gemiddelde snelheden die het best overeenkomen met de metingen van deze aardbeving.

Animatie op basis van de gemeten aankomsten van deze aardbeving en de snelheden van de grafiek; alleen stations op minder dan 120 km worden getoond, de cirkels zijn aan het oppervlak getekend.

Elk station registreert eerst de P-golf, de snelste, en daarna de S-golf. Hoe verder het station van het epicentrum ligt, hoe later de golven er aankomen en hoe groter het verschil tussen beide wordt.

Stations
49
Epicentrale afstand
9.6 – 564.4km
Gemiddelde snelheid, P-golf
6.3km/s
Gemiddelde snelheid, S-golf
3.5km/s
  • P-golf
  • S-golf
  • Aan de metingen aangepaste curve
Opmerkingen en methode

Curven: looptijd van een directe golf in een homogeen medium. De snelheid van elke golf en een verschuiving van de oorsprongstijd, dezelfde voor beide, zijn met de kleinste-kwadratenmethode aan de metingen aangepast. Hypocentrum op 6.8 km diepte. P-golf: 32 metingen, kwadratisch gemiddelde afwijking 0.53 s. S-golf: 26 metingen, kwadratisch gemiddelde afwijking 0.87 s.

Stations op meer dan 120 km blijven buiten de aanpassing: de eerste golven die ze bereiken, hebben onder de korst gereisd, door de mantel, waar ze zich sneller voortplanten.

Tabel van de metingen

Metingen op de stations

Aankomsten van de P- en S-golven en bodemverplaatsing gemeten op elk station. Klik op een kolomtitel om de volgorde te wijzigen.

km°UTCUTCsnm
Belgisch seismisch netwerk (Koninklijke Sterrenwacht van België)19 stations
EBNEben-Emael19.224301:40:06.84+3.29 s01:40:09.60+6.05 s2.7614159.2
MEMBMembach30.416801:40:08.68+5.13 s01:40:12.70+9.15 s4.02–
LCHLa Chartreuse34.822101:40:09.50+5.95 s01:40:14.39+10.84 s4.897342.9
HRKHerkenbosch38.82701:40:10.16+6.61 s01:40:15.91+12.36 s5.75–
STISart Tilman41.221801:40:10.62+7.07 s01:40:16.72+13.17 s6.10–
HEYHeyd62.920301:40:14.34+10.79 s01:40:21.70+18.15 s7.36–
CLAClavier67.022101:40:15.00+11.45 s01:40:24.03+20.48 s9.032591.3
CTHCouthuin68.523601:40:14.70+11.15 s–––
WIBWibrin80.519001:40:17.27+13.72 s–––
KLBKalborn87.417101:40:18.58+15.03 s01:40:28.38+24.83 s9.803175.0
HUMHumain89.521201:40:18.40+14.85 s–––
RCHRochefort94.121201:40:19.14+15.59 s–––
MRDMaredsous103.623201:40:20.95+17.40 s01:40:34.60+31.05 s13.65–
UCCBUccle110.226601:40:21.54+17.99 s–––
SNFSeneffe122.525101:40:23.34+19.79 s–––
DOUDourbes128.022801:40:25.06+21.51 s01:40:40.71+37.16 s15.651407.6
SKQSteenkerque132.226001:40:25.44+21.89 s01:40:41.03+37.48 s15.592460.9
WLFWalferdange135.817301:40:26.62+23.07 s01:40:41.78+38.23 s15.16–
BOUBougnies149.825001:40:28.11+24.56 s–––
Seismisch netwerk van Bensberg (Universiteit van Keulen, Duitsland)8 stations
JUEJülich34.58401:40:09.76+6.21 s01:40:15.06+11.51 s5.30–
KLLKalltalsperre37.613301:40:09.97+6.42 s01:40:14.63+11.08 s4.66–
STBSteinbachtalsperre72.211501:40:15.84+12.29 s01:40:25.05+21.50 s9.21–
HILHillesheim84.414001:40:17.98+14.43 s01:40:28.60+25.05 s10.62–
BNSBensberg88.98301:40:18.72+15.17 s01:40:29.47+25.92 s10.75–
HOBHohbusch100.18301:40:20.47+16.92 s01:40:32.99+29.44 s12.52–
BGGBurg Eltz125.112601:40:24.40+20.85 s01:40:40.91+37.36 s16.51–
KOEKöppel137.611101:40:26.19+22.64 s01:40:43.26+39.71 s17.07–
Nederlands seismisch netwerk (KNMI)6 stations
VKBValkenburg9.626401:40:05.20+1.65 s01:40:06.68+3.13 s1.48–
RDCRolduc(2)11.69401:40:05.52+1.97 s01:40:07.50+3.95 s1.98–
HGNHeimansgroeve12.517601:40:05.62+2.07 s01:40:07.63+4.08 s2.01–
SCHNSchinveld13.93001:40:08.52+4.97 s01:40:11.58+8.03 s3.06–
OPLOploo79.735501:40:17.06+13.51 s01:40:27.67+24.12 s10.61–
WTSBWinterswijk New135.82601:40:25.82+22.27 s01:40:42.43+38.88 s16.61–
Netwerk JCK5 stations
GSHGrosshau36.011601:40:09.74+6.19 s01:40:14.75+11.20 s5.01–
JCKJACKERATH40.16301:40:10.18+6.63 s01:40:15.14+11.59 s4.96–
OLFOleftalsperre55.314001:40:12.94+9.39 s01:40:19.50+15.95 s6.56–
PLHPULHEIM64.97701:40:14.56+11.01 s01:40:21.90+18.35 s7.34–
WBSWahnbachtalsperre104.711301:40:19.78+16.23 s01:40:32.45+28.90 s12.67–
Bundesanstalt für Geowissenschaften und Rohstoffe (Duitsland)2 stations
BFOBLACK FOREST OBSERVATORY - SCHILTACH332.414701:40:50.66+47.11 s–––
BRGBerggiesshubel564.48701:41:19.53−7948724.02 s–––
German Regional Seismic Network (BGR, Duitsland)2 stations
TNSTaunus Observatorium Kleiner Feldberg193.311101:40:33.16+29.61 s–––
FURFUERSTENFELDBRUCK491.012601:41:11.45−7948732.10 s–––
Netwerk BUG1 station
BUGBochum113.45601:40:21.73+18.18 s–––
Netwerk FBB1 station
TODTromm249.612301:40:40.06+36.51 s–––
Netwerk GRF1 station
GRFGRAEFFENBERG ARRAY (ERLANGEN)400.110701:40:59.59+56.04 s–––
Netwerk JEN1 station
MOXMoxa402.69101:40:59.60+56.05 s–––
Netwerk STR1 station
LOMFLOMONT DU CHAMESOL397.617001:40:59.01+55.46 s–––
Netwerk STU1 station
STUSTUTTGART332.113401:40:51.01+47.46 s–––
Netwerk niet opgegeven1 station
KRFKREFELD67.54001:40:14.68+11.13 s01:40:22.60+19.05 s7.92–
Heeft u een aardbeving gevoeld?Het invullen van de enquête duurt maar enkele minuten. Elke getuigenis helpt de seismologen de effecten van de aardbeving te beoordelen.
Naar de enquête